<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<!DOCTYPE article PUBLIC "-//NLM//DTD JATS (Z39.96) Journal Publishing DTD v1.3 20210610//EN" "JATS-journalpublishing1-3.dtd">
<article article-type="research-article" dtd-version="1.3" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xml:lang="ru"><front><journal-meta><journal-id journal-id-type="publisher-id">ksma</journal-id><journal-title-group><journal-title xml:lang="ru">Кубанский научный медицинский вестник</journal-title><trans-title-group xml:lang="en"><trans-title>Kuban Scientific Medical Bulletin</trans-title></trans-title-group></journal-title-group><issn pub-type="ppub">1608-6228</issn><issn pub-type="epub">2541-9544</issn><publisher><publisher-name>Kuban State Medical University</publisher-name></publisher></journal-meta><article-meta><article-id pub-id-type="doi">10.25207/1608-6228-2021-28-2-73-89</article-id><article-id custom-type="elpub" pub-id-type="custom">ksma-2400</article-id><article-categories><subj-group subj-group-type="heading"><subject>Research Article</subject></subj-group><subj-group subj-group-type="section-heading" xml:lang="ru"><subject>ОБЗОРЫ</subject></subj-group><subj-group subj-group-type="section-heading" xml:lang="en"><subject>REVIEW</subject></subj-group></article-categories><title-group><article-title>Клинические маски иксодового клещевого боррелиоза и сложности диагностики: систематический обзор</article-title><trans-title-group xml:lang="en"><trans-title>Clinical mimics and diagnostic challenges in tick-borne borreliosis: a systematic review</trans-title></trans-title-group></title-group><contrib-group><contrib contrib-type="author" corresp="yes"><contrib-id contrib-id-type="orcid">https://orcid.org/0000-0002-0055-1764</contrib-id><name-alternatives><name name-style="eastern" xml:lang="ru"><surname>Блажняя</surname><given-names>Л. П.</given-names></name><name name-style="western" xml:lang="en"><surname>Blazhnyaya</surname><given-names>L. P.</given-names></name></name-alternatives><bio xml:lang="ru"><p>Блажняя Людмила Павловна — кандидат медицинских наук, доцент, доцент кафедры инфекционных болезней и фтизиопульмонологии</p><p>ул. им. Митрофана Седина, д. 4, г. Краснодар, 350063 </p></bio><bio xml:lang="en"><p>Lyudmila P. Blazhnyaya — Cand. Sci. (Med.), Assoc. Prof., Chair of Infectious Diseases and Phthisiopulmonology</p><p>Mitrofana Sedina str., 4, Krasnodar, 350063</p></bio><email xlink:type="simple">lp-blazhnyaya@mail.ru</email><xref ref-type="aff" rid="aff-1"/></contrib><contrib contrib-type="author" corresp="yes"><contrib-id contrib-id-type="orcid">https://orcid.org/0000-0002-4979-8768</contrib-id><name-alternatives><name name-style="eastern" xml:lang="ru"><surname>Авдеева</surname><given-names>М. Г.</given-names></name><name name-style="western" xml:lang="en"><surname>Avdeeva</surname><given-names>M. G.</given-names></name></name-alternatives><bio xml:lang="ru"><p>Авдеева Марина Геннадьевна — доктор медицинских наук, профессор, заведующая кафедрой инфекционных болезней и фтизиопульмонологии</p><p>ул. им. Митрофана Седина, д. 4, г. Краснодар, 350063 </p></bio><bio xml:lang="en"><p>Marina G. Avdeeva — Dr. Sci. (Med.), Prof., Head of the Chair of Infectious Diseases and Phthisiopulmonology</p><p>Mitrofana Sedina str., 4, Krasnodar, 350063</p></bio><email xlink:type="simple">avdeevam@mail.ru</email><xref ref-type="aff" rid="aff-1"/></contrib><contrib contrib-type="author" corresp="yes"><contrib-id contrib-id-type="orcid">https://orcid.org/0000-0003-1401-6970</contrib-id><name-alternatives><name name-style="eastern" xml:lang="ru"><surname>Мошкова</surname><given-names>Д. Ю.</given-names></name><name name-style="western" xml:lang="en"><surname>Moshkova</surname><given-names>D. Yu.</given-names></name></name-alternatives><bio xml:lang="ru"><p>Мошкова Дарья Юрьевна — кандидат медицинских наук, доцент кафедры инфекционных болезней и фтизиопульмонологии </p><p>ул. им. Митрофана Седина, д. 4, г. Краснодар, 350063 </p></bio><bio xml:lang="en"><p>Dar’ya Yu. Moshkova — Cand. Sci. (Med.), Assoc. Prof., Chair of Infectious Diseases and Phthisiopulmonology</p><p>Mitrofana Sedina str., 4, Krasnodar, 350063</p></bio><email xlink:type="simple">mrs_darya@mail.ru</email><xref ref-type="aff" rid="aff-1"/></contrib></contrib-group><aff-alternatives id="aff-1"><aff xml:lang="ru"><institution>Федеральное государственное бюджетное образовательное учреждение высшего образования «Кубанский государственный медицинский университет» Министерства здравоохранения Российской Федерации</institution><country>Россия</country></aff><aff xml:lang="en"><institution>Kuban State Medical University</institution><country>Russian Federation</country></aff></aff-alternatives><pub-date pub-type="collection"><year>2021</year></pub-date><pub-date pub-type="epub"><day>16</day><month>02</month><year>2021</year></pub-date><volume>28</volume><issue>2</issue><fpage>73</fpage><lpage>89</lpage><permissions><copyright-statement>Copyright &amp;#x00A9; Блажняя Л.П., Авдеева М.Г., Мошкова Д.Ю., 2021</copyright-statement><copyright-year>2021</copyright-year><copyright-holder xml:lang="ru">Блажняя Л.П., Авдеева М.Г., Мошкова Д.Ю.</copyright-holder><copyright-holder xml:lang="en">Blazhnyaya L.P., Avdeeva M.G., Moshkova D.Y.</copyright-holder><license xml:lang="ru" license-type="creative-commons-attribution" xlink:href="https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/" xlink:type="simple"><license-p>Данная работа распространяется под лицензией Creative Commons Attribution 4.0.</license-p></license><license xml:lang="en" license-type="creative-commons-attribution" xlink:href="https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/" xlink:type="simple"><license-p>This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 License.</license-p></license></permissions><self-uri xlink:href="https://ksma.elpub.ru/jour/article/view/2400">https://ksma.elpub.ru/jour/article/view/2400</self-uri><abstract><sec><title>Введение</title><p>Введение. Иксодовый клещевой боррелиоз (ИКБ) — заболевание с широким спектром клинических проявлений, представляет серьезную проблему для большинства территорий субъектов Российской Федерации. В последнее время наблюдается появление новых очагов и распространение ИКБ в южные регионы страны.</p><p>Цель обзора — привлечение внимания врачей к многообразным клиническим проявлениям иксодового клещевого боррелиоза для повышения качества диагностики и свое­временности назначения терапии. Предмет: клиническая картина ранних и поздних проявлений ИКБ при локализованном и диссеминированном полисистемном поражении.</p></sec><sec><title>Методы</title><p>Методы. Поиск статей в базах данных MEDLINE, PubMed, а также через отечественные электронные ресурсы (Сyberleninka, eLibrary и др.) за период 2014–2020 гг. по тегам tick-borne borreliosis (клещевой боррелиоз), Lyme disease (болезнь Лайма), Lyme arthritis (Лайм-артриты), neuroborreliosis (нейроборрелиоз). В обзор включены также отдельные значимые публикации за период 2007–2013 гг. Критерием приемлемости исследования считалось подтверждение диагноза боррелиоза специфическими методами исследования (иммуноферментный анализ, иммуноблот, ПЦР).</p></sec><sec><title>Результаты</title><p>Результаты. ИКБ — распространенная инфекция, представляющая междисциплинарную проблему. Заболевание может протекать как в латентной, так и в манифестной форме с разнообразными клиническими проявлениями: от кольцевидной эритемы до поражения сердца, периферической и центральной нервной системы, развития артритов. Полисистемность поражений, возникающих часто через продолжительный период после присасывания клеща, вынуждает больного обращаться к разным специалистам, что без учета эпиданамнеза приводит к ошибкам в диагностике заболевания, позднему назначению этиотропной терапии и способствует хронизации. У части больных после перенесенного острого процесса могут остаться необратимые неврологические изменения, связанные со снижением памяти, когнитивных способностей, артрозами, склеротическими изменениями кожи, снижающими качество жизни.</p></sec><sec><title>Заключение</title><p>Заключение. ИКБ может протекать под маской терапевтической, неврологической, дерматологической патологии, заболеваний органа зрения, что требует от специалистов внимания к эпидемиологическому анамнезу и знаний методов специфической диагностики данного заболевания. Необходимо дальнейшее изучение патогенеза и клинических проявлений хронического течения ИКБ и его резидуальных проявлений.</p></sec></abstract><trans-abstract xml:lang="en"><sec><title>Background</title><p>Background. Ixodes tick-borne borreliosis (TBB) is a clinically multifaceted disease posing a serious threat in most territories of the Russian Federation. New TBB outbreaks emerge and spread to the country’s south.</p></sec><sec><title>Objectives</title><p>Objectives. The review highlights the TBB clinical diversity to physicians in order to improve the diagnosis quality and opportune aid. It focuses on the early and late clinical presentation of localised and disseminated polysystemic TBB.</p></sec><sec><title>Methods</title><p>Methods. Sources were mined in the MEDLINE, PubMed and national electronic databases (Сyberleninka, eLibrary, etc.) with keywords “tick-borne borreliosis” [клещевой боррелиоз], “Lyme disease” [болезнь Лайма], “Lyme arthritis” [Лайм-артриты], neuroborreliosis [нейроборрелиоз] for the period of 2014–2020. Selected impactive publications within 2007–2013 were also included. Research was considered eligible if borreliosis was diagnosed using specific techniques like immune-enzyme assays, immunoblotting or PCR.</p></sec><sec><title>Results</title><p>Results. TBB is a common and cross-disciplinary situation. The disease may progress occult or manifest in a variety of forms, from annular erythema to cardiac, peripheral and central nervous system involvement or arthritis. The polysystemic nature of lesions, often long-term of the tick bite, forces multiple specialist visits ending with misdiagnoses, late aetiotropic therapy and transition into a chronic phase through ignorance of the patient’s epidemiological record. Some patients may have the acute phase followed by irreversible neurological damage associated with memory loss, cognitive decline, arthrosis and sclerotic skin change reducing the quality of life.</p></sec><sec><title>Conclusion</title><p>Conclusion. TBB can be mimicked by therapeutic, neurological, skin and ophthalmic illnesses, which warrants the physician’s attention to the epidemiological record and knowledge of specific diagnostic techniques. Further research is necessary into the pathogenesis and clinical presentation of chronic TBB and its residual manifestations.</p></sec></trans-abstract><kwd-group xml:lang="ru"><kwd>иксодовый клещевой боррелиоз</kwd><kwd>клиника</kwd><kwd>лабораторная диагностика</kwd></kwd-group><kwd-group xml:lang="en"><kwd>ixodes tick-borne borreliosis</kwd><kwd>clinical presentation</kwd><kwd>laboratory diagnosis</kwd></kwd-group></article-meta></front><back><ref-list><title>References</title><ref id="cit1"><label>1</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Steere A.C., Strle F., Wormser G.P., Hu L.T., Branda J.A., Hovius J.W., Li X., Mead P.S. Lyme borreliosis. Nat. Rev. Dis. Primers. 2016; 2: 16090. DOI: 10.1038/nrdp.2016.90. Erratum in: Nat. Rev. Dis. Primers. 2017; 3: 17062.</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Steere A.C., Strle F., Wormser G.P., Hu L.T., Branda J.A., Hovius J.W., Li X., Mead P.S. Lyme borreliosis. Nat. Rev. Dis. Primers. 2016; 2: 16090. DOI: 10.1038/nrdp.2016.90. Erratum in: Nat. Rev. Dis. Primers. 2017; 3: 17062.</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit2"><label>2</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Strnad M., Hönig V., Růžek D., Grubhoffer L., Rego R.O.M. Europe-wide meta-analysis of Borrelia burgdorferi Sensu Lato Prevalence in Questing Ixodes ricinus ticks. Appl. Environ. Microbiol. 2017; 83(15): e00609–e00617. DOI: 10.1128/AEM.00609-17</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Strnad M., Hönig V., Růžek D., Grubhoffer L., Rego R.O.M. Europe-Wide Meta-Analysis of Borrelia burgdorferi Sensu Lato Prevalence in Questing Ixodes ricinus Ticks. Appl. Environ. Microbiol. 2017; 83(15): e00609–e00617. DOI: 10.1128/AEM.00609-17</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit3"><label>3</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Van den Wijngaard C.C., Hofhuis A., Simões M., Rood E., van Pelt W., Zeller H., Van Bortel W. Surveillance perspective on Lyme borreliosis across the European Union and European Economic Area. Euro Surveill. 2017; 22(27): 30569. DOI: 10.2807/1560-7917.ES.2017.22.27.30569</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Van den Wijngaard C.C., Hofhuis A., Simões M., Rood E., van Pelt W., Zeller H., Van Bortel W. Surveillance perspective on Lyme borreliosis across the European Union and European Economic Area. Euro Surveill. 2017; 22(27): 30569. DOI: 10.2807/1560-7917.ES.2017.22.27.30569</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit4"><label>4</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Černý J., Lynn G., Hrnková J., Golovchenko M., Rudenko N., Grubhoffer L. Management Options for Ixodes ricinus-Associated Pathogens: A Review of Prevention Strategies. Int. J. Environ. Res. Public. Health. 2020; 17(6): 1830. DOI: 10.3390/ijerph17061830</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Černý J., Lynn G., Hrnková J., Golovchenko M., Rudenko N., Grubhoffer L. Management Options for Ixodes ricinus-Associated Pathogens: A Review of Prevention Strategies. Int. J. Environ. Res. Public. Health. 2020; 17(6): 1830. DOI: 10.3390/ijerph17061830</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit5"><label>5</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Проворова В.В., Краснова Е.И., Хохлова Н.И., Савельева М.А., Филимонова Е.С., Кузнецова В.Г. Старые и новые клещевые инфекции в России. Инфекционные болезни: новости, мнения, обучение. 2019; 8(2); 102–112. DOI: 10.24411/2305-3496-2019-12013</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Provorova V.V., Krasnova E.I., Khokhlova N.I., Savel’eva M.A., Filimonova E.S., Kuznetsova V.G. Old and new tick-borne infections in Russia. Infectious Diseases: News, Opinions, Training. 2019; 8(2); 102–112 (In Russ., English abstract). DOI: 10.24411/2305-3496-2019-12013</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit6"><label>6</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Korenberg E.I., Kovalevskii Y.V., Gorelova N.B., Nefedova V.V. Comparative analysis of the roles of Ixodes persulcatus and I. trianguliceps ticks in natural foci of ixodid tick-borne borrelioses in the Middle Urals, Russia. Ticks Tick Borne Dis. 2015; 6(3): 316–321. DOI: 10.1016/j.ttbdis.2015.02.004</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Korenberg E.I., Kovalevskii Y.V., Gorelova N.B., Nefedova V.V. Comparative analysis of the roles of Ixodes persulcatus and I. trianguliceps ticks in natural foci of ixodid tick-borne borrelioses in the Middle Urals, Russia. Ticks Tick Borne Dis. 2015; 6(3): 316–321. DOI: 10.1016/j.ttbdis.2015.02.004</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit7"><label>7</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Мошкова Д.Ю., Авдеева М.Г., Блажняя Л.П. Иксодовый клещевой боррелиоз в Краснодарском крае. Кубанский научный медицинский вестник. 2019; 26(6): 49–60. DOI: 10.25207/1608-6228-2019-26-6-49-60</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Moshkova D.Yu., Avdeeva M.G., Blazhnyaya L.P. Ixodic Tick-Borne Borreliosis in the Krasnodar Krai. Kuban Scientific Medical Bulletin. 2019; 26(6): 49–60 (In Russ., English abstract). DOI: 10.25207/1608-6228-2019-26-6-49-60</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit8"><label>8</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Багаутдинова Л.И., Платонов А.Е., Сарксян Д.С., Стуколова О.В., Шипулин Г.А., Малеев В.В., Дударев М.В., Стуколова О.А. Катамнез больных клещевыми боррелиозами, вызванными Borrelia miamotoi или Borrelia burgdorferi sensu lato. Терапевтический архив. 2016; 88(11): 43–54. DOI: 10.17116/terarkh2016881143-54</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Bagautdinova L.I., Platonov A.E., Sarksyan D.S., Stukolova O.V., Shipulin G.A., Maleev V.V., Dudarev M.V. Follow-up of patients with ixodes tick-borne borrelioses caused by borrelia miyamotoi or borrelia burgdorferi sensu lato. Terapevticheskii Arkhiv. 2016; 88(11): 43–54 (In Russ., English abstract). DOI: 10.17116/terarkh2016881143-54</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit9"><label>9</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Нефедова В.В., Коренберг Э.И., Горелова Н.Б. Мультилокусный сиквенс-анализ «нетипичных» Borrelia burgdorferi sensu lato, изолированных в России. Молекулярная генетика, микробиология и вирусология. 2017; 35(4): 145–150. DOI 10.18821/0208-0613-2017-35-4-145-150</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Nefedova V.V., Korenberg E.I., Gorelova N.B. Multilocus Sequence Analysis “Atypical” Borrelia Burgdorferi Sensu Lato, Isolated In Russia. Molecular Genetics, Microbiology and Virology. 2017; 35(4): 145–150 (In Russ., English abstract). DOI: 10.18821/0208-0613-2017-35-4-145-150</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit10"><label>10</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Cutler S., Vayssier-Taussat M., Estrada-Peña A., Potkonjak A., Mihalca A.D., Zeller H. A new Borrelia on the block: Borrelia miya,motoi — a human health risk? Euro. Surveill. 2019; 24(18): 1800170. DOI: 10.2807/1560-7917.ES.2019.24.18.1800170</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Cutler S., Vayssier-Taussat M., Estrada-Peña A., Potkonjak A., Mihalca A.D., Zeller H. A new Borrelia on the block: Borrelia miya,motoi — a human health risk? Euro. Surveill. 2019; 24(18): 1800170. DOI: 10.2807/1560-7917.ES.2019.24.18.1800170</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit11"><label>11</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Szekeres S., Lakos A., Földvári G. Borrelia miyamotoi: egy újabb, humán patogén, kullancs által terjesztett, visszatérő lázat okozó baktérium [Borrelia miyamotoi: a recently identified human pathogenic tick-borne relapsing fever spirochete]. Orv. Hetil. 2017; 158(29): 1124–1130 (Hungarian). DOI: 10.1556/650.2017.30791</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Szekeres S., Lakos A., Földvári G. Borrelia miyamotoi: egy újabb, humán patogén, kullancs által terjesztett, visszatérő lázat okozó baktérium [Borrelia miyamotoi: a recently identified human pathogenic tick-borne relapsing fever spirochete]. Orv. Hetil. 2017; 158(29): 1124–1130 (Hungarian). DOI: 10.1556/650.2017.30791</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit12"><label>12</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Brummitt S.I., Kjemtrup A.M., Harvey D.J., Petersen J.M., Sexton C., Replogle A., Packham A.E., Bloch E.M., Barbour A.G., Krause P.J., Green V., Smith W.A. Borrelia burgdorferi and Borrelia miyamotoi seroprevalence in California blood donors. PLoS One. 2020; 15(12): e0243950. DOI: 10.1371/journal.pone.0243950</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Brummitt S.I., Kjemtrup A.M., Harvey D.J., Petersen J.M., Sexton C., Replogle A., Packham A.E., Bloch E.M., Barbour A.G., Krause P.J., Green V., Smith W.A. Borrelia burgdorferi and Borrelia miyamotoi seroprevalence in California blood donors. PLoS One. 2020; 15(12): e0243950. DOI: 10.1371/journal.pone.0243950</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit13"><label>13</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Boyer P.H., Koetsveld J., Zilliox L., Sprong H., Talagrand-Reboul É., Hansmann Y., de Martino S.J., Boulanger N., Hovius J.W., Jaulhac B. Assessment of Borrelia miyamotoi in febrile patients and ticks in Alsace, an endemic area for Lyme borreliosis in France. Parasit. Vectors. 2020; 13(1): 199. DOI: 10.1186/s13071-020-04071-9</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Boyer P.H., Koetsveld J., Zilliox L., Sprong H., Talagrand-Reboul É., Hansmann Y., de Martino S.J., Boulanger N., Hovius J.W., Jaulhac B. Assessment of Borrelia miyamotoi in febrile patients and ticks in Alsace, an endemic area for Lyme borreliosis in France. Parasit. Vectors. 2020; 13(1): 199. DOI: 10.1186/s13071-020-04071-9</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit14"><label>14</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Kullberg B.J., Vrijmoeth H.D., van de Schoor F., Hovius J.W. Lyme borreliosis: diagnosis and management. BMJ. 2020; 369: m1041. DOI: 10.1136/bmj.m1041</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Kullberg B.J., Vrijmoeth H.D., van de Schoor F., Hovius J.W. Lyme borreliosis: diagnosis and management. BMJ. 2020; 369: m1041. DOI: 10.1136/bmj.m1041</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit15"><label>15</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Sala V., De Faveri E. Epidemiology of Lyme Disease in Domestic and Wild Animals. The Open Dermatology Journal. 2016; 10(1): 15–26. DOI: 10.2174/1874372201610010015</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Sala V., De Faveri E. Epidemiology of Lyme Disease in Domestic and Wild Animals. The Open Dermatology Journal. 2016; 10(1): 15–26. DOI: 10.2174/1874372201610010015</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit16"><label>16</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Зверева Н.Н., Шакарян А.К., Сайфуллин Р.Ф., Россина А.Л., Ртищев А.Ю., Белялетдинова И.Х. Современное состояние проблемы иксодового клещевого боррелиоза (болезни Лайма) у детей. Детские инфекции. 2017; 16(1): 27–31. DOI: 10.22627/2072-8107-2017-16-1-27-31</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Zvereva N.N., Shakaryan K., Sayfullin R.F., Rossina A.L., Rtishchev Yu., Belyaletdinovа K. Current state of tick-borne borreliosis (Lyme disease) in children. Children Infections. 2017; 16(1): 27–31 (In Russ., English abstract). DOI: 10.22627/2072-8107-2017-16-1-27-31</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit17"><label>17</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Ružić-Sabljić E., Cerar T. Borrelia Genotyping in Lyme Disease. The Open Dermatology Journal. 2016; 10(1): 6–14. DOI: 10.2174/1874372201610010006</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Ružić-Sabljić E, Cerar T. Borrelia Genotyping in Lyme Disease. The Open Dermatology Journal. 2016; 10(1): 6–14. DOI: 10.2174/1874372201610010006</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit18"><label>18</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Rožič M., Lah L.L., Ružić-Sabljić E., Kastrin A., Arnež M. Lyme Neuroborreliosis in Children: Etiology and Comparison of Clinical Findings of Lyme Neuroborreliosis Caused by Borrelia garinii and Borrelia afzelii. Pediatr. Infect. Dis. J. 2019; 38(11): e279–e284. DOI: 10.1097/INF.0000000000002415</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Rožič M., Lah L.L., Ružić-Sabljić E., Kastrin A., Arnež M. Lyme Neuroborreliosis in Children: Etiology and Comparison of Clinical Findings of Lyme Neuroborreliosis Caused by Borrelia garinii and Borrelia afzelii. Pediatr. Infect. Dis. J. 2019; 38(11): e279–e284. DOI: 10.1097/INF.0000000000002415</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit19"><label>19</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Мурзабаева Р.Т., Шарифуллина Л.Д., Мавзютов А.Р., Гильманов А.Ж., Валишин Д.А., Мавзютова Г.А. Иксодовый клещевой боррелиоз: клинико-лабораторные особенности. Клиническая лабораторная диагностика. 2018; 63 (11): 711–716. DOI: 10.18821/0869-2084-2018-63-11-711-716</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Murzabayeva R.T., Sharifullina L.D., Gilmanov A.Zh., Mavzyutov A.R., Valishin D.A., Mavzyutova G.A. Ixodic tick-borne borreliosis: clinical and laboratory features. Russian Clinical Laboratory Diagnostics. 2018; 63 (11): 711–716 (In Russ., English abstract). DOI: 10.18821/0869-2084-2018-63-11-711-716</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit20"><label>20</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Конькова-Рейдман А.Б., Барсукова Д.Н. Этиологическая структура и особенности современного течения иксодовых клещевых боррелиозов в Челябинской области. Инфекционные болезни. 2019; 17(2): 32–39. DOI: 10.20953/1729-9225-2019-2-32-39</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Konkova-Reidman A.B., Barsukova D.N. The etiological structure and specificities of the current course of ixodes tick-borne borrelioses in the Chelyabinsk region. Infekcionnye Bolezni. 2019; 17(2): 32–39 (In Russ., English abstract). DOI: 10.20953/1729-9225-2019-2-32-39</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit21"><label>21</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Корсунская И.М., Гусева С.Д., Невозинская З.А. Дифференциальная диагностика иксодового клещевого боррелиоза в практике врача-дерматовенеролога. Клиническая дерматология и венерология. 2016; 15(4): 80–87. DOI: 10.17116/klinderma201615480-86</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Korsunskaya I.M., Guseva S.D., Nevozinskaya Z.A. Differential diagnosis of lyme borreliosis in dermatological practice. Klinicheskaya Dermatologiya i Venerologiya. 2016; 15(4): 80–87 (In Russ., English abstract). DOI: 10.17116/klinderma201615480-86</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit22"><label>22</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Тарасенко Г.Н., Бобров А.Н., Богданова Т.В., Процюк О. Клинический случай очаговой склеродермии, ассоциированной с боррелиозной инфекцией. Российский журнал кожных и венерических болезней. 2017; 20(1): 42–44. DOI: 10.18821/1560-9588-2017-20-1-42-44</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Tarasenko G.N., Bobrov A.N., Bogdanova T.V., Protiuc O. Clinical case scleroderma associated with Borrelia infection. Russian Journal of Skin and Venereal Diseases. 2017; 20(1): 42–44 (In Russ., English abstract). DOI: 10.18821/1560-9588-2017-20-1-42-44</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit23"><label>23</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Scott J.D. Presentation of Acrodermatitis Chronica Atrophicans Rashes on Lyme Disease Patients in Canada. Healthcare (Basel). 2020; 8(2): 157. DOI: 10.3390/healthcare8020157</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Scott J.D. Presentation of Acrodermatitis Chronica Atrophicans Rashes on Lyme Disease Patients in Canada. Healthcare (Basel). 2020; 8(2): 157. DOI: 10.3390/healthcare8020157</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit24"><label>24</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Robinson M.L., Kobayashi T., Higgins Y., Calkins H., Melia M.T. Lyme carditis. Infect. Dis. Clin. North Am. 2015; 29(2): 255–268. DOI: 10.1016/j.idc.2015.02.003</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Robinson M.L., Kobayashi T., Higgins Y., Calkins H., Melia M.T. Lyme carditis. Infect. Dis. Clin. North Am. 2015; 29(2): 255–268. DOI: 10.1016/j.idc.2015.02.003</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit25"><label>25</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Scheffold N., Herkommer B., Kandolf R., May A.E. Lyme carditis-diagnosis, treatment and prognosis. Dtsch. Arztebl. Int. 2015; 112(12): 202–208. DOI: 10.3238/arztebl.2015.0202</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Scheffold N., Herkommer B., Kandolf R., May A.E. Lyme carditis-diagnosis, treatment and prognosis. Dtsch. Arztebl. Int. 2015; 112(12): 202–208. DOI: 10.3238/arztebl.2015.0202</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit26"><label>26</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Kannangara D.W., Sidra S., Pritiben P. First case report of inducible heart block in Lyme disease and an update of Lyme carditis. BMC Infect. Dis. 2019; 19(1): 428. DOI: 10.1186/s12879-019-4025-0</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Kannangara D.W., Sidra S., Pritiben P. First case report of inducible heart block in Lyme disease and an update of Lyme carditis. BMC Infect. Dis. 2019; 19(1): 428. DOI: 10.1186/s12879-019-4025-0</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit27"><label>27</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Yoon E.C., Vail E., Kleinman G., Lento P.A., Li S., Wang G., Limberger R., Fallon J.T. Lyme disease: a case report of a 17-year-old male with fatal Lyme carditis. Cardiovasc. Pathol. 2015; 24(5): 317–21. DOI: 10.1016/j.carpath.2015.03.003</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Yoon E.C., Vail E., Kleinman G., Lento P.A., Li S., Wang G., Limberger R., Fallon J.T. Lyme disease: a case report of a 17-year-old male with fatal Lyme carditis. Cardiovasc. Pathol. 2015; 24(5): 317–21. DOI: 10.1016/j.carpath.2015.03.003</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit28"><label>28</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Kostić T., Momčilović S., Perišić Z.D., Apostolović S.R., Cvetković J., Jovanović A., Barać A., Šalinger-Martinović S., Tasić-Otašević S. Manifestations of Lyme carditis. Int. J. Cardiol. 2017; 232: 24–32. DOI: 10.1016/j.ijcard.2016.12.169</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Kostić T., Momčilović S., Perišić Z.D., Apostolović S.R., Cvetković J., Jovanović A., Barać A., Šalinger-Martinović S., Tasić-Otašević S. Manifestations of Lyme carditis. Int. J. Cardiol. 2017; 232: 24–32. DOI: 10.1016/j.ijcard.2016.12.169</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit29"><label>29</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Nikolić A., Boljević D., Bojić M., Veljković S., Vuković D., Paglietti B., Micić J., Rubino S. Lyme Endocarditis as an Emerging Infectious Disease: A Review of the Literature. Front. Microbiol. 2020; 11: 278. DOI: 10.3389/fmicb.2020.00278</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Nikolić A., Boljević D., Bojić M., Veljković S., Vuković D., Paglietti B., Micić J., Rubino S. Lyme Endocarditis as an Emerging Infectious Disease: A Review of the Literature. Front. Microbiol. 2020; 11: 278. DOI: 10.3389/fmicb.2020.00278</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit30"><label>30</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Haddad O., Gillinov M., Fraser T., Shrestha N., Pettersson G.B. Mitral Valve Endocarditis: A Rare Manifestation of Lyme Disease. Ann. Thorac. Surg. 2019; 108(2): e85–e86. DOI: 10.1016/j.athoracsur.2018.12.046</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Haddad O., Gillinov M., Fraser T., Shrestha N., Pettersson G.B. Mitral Valve Endocarditis: A Rare Manifestation of Lyme Disease. Ann. Thorac. Surg. 2019; 108(2): e85–e86. DOI: 10.1016/j.athoracsur.2018.12.046</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit31"><label>31</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Vieira M.L., Nascimento A.L. Interaction of spirochetes with the host fibrinolytic system and potential roles in pathogenesis. Crit. Rev. Microbiol. 2016; 42(4): 573–587. DOI: 10.3109/1040841X.2014.</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Vieira M.L., Nascimento A.L. Interaction of spirochetes with the host fibrinolytic system and potential roles in pathogenesis. Crit. Rev. Microbiol. 2016; 42(4): 573–587. DOI: 10.3109/1040841X.2014.</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit32"><label>32</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Haake D.A., Matsunaga J. Leptospiral Immunoglobulin-Like Domain Proteins: Roles in Virulence and Immunity. Front. Immunol. 2021; 11: 579907. DOI: 10.3389/fimmu.2020.579907</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Haake D.A., Matsunaga J. Leptospiral Immunoglobulin-Like Domain Proteins: Roles in Virulence and Immunity. Front. Immunol. 2021; 11: 579907. DOI: 10.3389/fimmu.2020.579907</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit33"><label>33</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Резник Е.В., Прушковская М.П., Преснова Е.Д., Новикова Н.А., Иващенко Р.А., Дедов Е.И., Никитин А.Э., Никитин И.Г. Случай тромбоза воротной вены и ее ветвей у пациента, серопозитивного по антигенам боррелий. Терапевтический архив. 2018; 90(11): 79–89. DOI: 10.26442/terarkh2018901179-89</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Reznik E.V., Prushkovskaya M.P., Presnova E.D., Novikova N.A., Ivaschenko R.A., Dedov E.I., Nikitin A.E., Nikitin I.G. Case of thrombosis of the portal vein and its branches in a patient seropositive for Borrelia antigens. Terapevticheskii Arkhiv. 2018; 90(11): 79–89 (In Russ., English abstract). DOI: 10.26442/terarkh2018901179-89</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit34"><label>34</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Rauer S., Kastenbauer S., Hofmann H., Fingerle V., Huppertz H.I., Hunfeld K.P., Krause A., Ruf B., Dersch R.; Consensus group. Guidelines for diagnosis and treatment in neurology — Lyme neuroborreliosis. Ger. Med. Sci. 2020; 18: Doc03. DOI: 10.3205/000279</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Rauer S., Kastenbauer S., Hofmann H., Fingerle V., Huppertz H.I., Hunfeld K.P., Krause A., Ruf B., Dersch R.; Consensus group. Guidelines for diagnosis and treatment in neurology — Lyme neuroborreliosis. Ger. Med. Sci. 2020; 18: Doc03. DOI: 10.3205/000279</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit35"><label>35</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Marques A.R. Lyme Neuroborreliosis. Continuum (Minneap Minn). 2015; 21(6 Neuroinfectious Disease): 1729–1744. DOI: 10.1212/CON.0000000000000252</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Marques A.R. Lyme Neuroborreliosis. Continuum (Minneap Minn). 2015; 21(6 Neuroinfectious Disease): 1729–1744. DOI: 10.1212/CON.0000000000000252</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit36"><label>36</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Eckman E.A., Pacheco-Quinto J., Herdt A.R., Halperin J.J. Neuroimmunomodulators in Neuroborreliosis and Lyme Encephalopathy. Clin. Infect. Dis. 2018; 67(1): 80–88. DOI: 10.1093/cid/ciy019</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Eckman E.A., Pacheco-Quinto J., Herdt A.R., Halperin J.J. Neuroimmunomodulators in Neuroborreliosis and Lyme Encephalopathy. Clin. Infect. Dis. 2018; 67(1): 80–88. DOI: 10.1093/cid/ciy019</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit37"><label>37</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Янковская Я.Д., Чернобровкина Т.Я., Кошкин М.И. Современное состояние проблемы иксодовых клещевых боррелиозов. Архивъ внутренней медицины. 2015; (6): 21–27. DOI: 10.20514/2226-6704-2015-0-6-21-27</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Yankovwskaya Y.D., Chernobrovkina T.Y., Koshkin M.I. Status update on the problem of ixodic lyme disease. The Russian Archives of Internal Medicine. 2015; 6: 21–27 (In Russ., English abstract). DOI: 10.20514/2226-6704-2015-0-6-21-27</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit38"><label>38</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Rojko T., Bogovič P., Lotrič-Furlan S., Ogrinc K., Cerar-Kišek T., Glinšek Biškup U., Petrovec M., Ružić-Sabljić E., Kastrin A., Strle F. Borrelia burgdorferi sensu lato infection in patients with peripheral facial palsy. Ticks. Tick. Borne. Dis. 2019; 10(2): 398–406. DOI: 10.1016/j.ttbdis.2018.11.019</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Rojko T., Bogovič P., Lotrič-Furlan S., Ogrinc K., Cerar-Kišek T., Glinšek Biškup U., Petrovec M., Ružić-Sabljić E., Kastrin A., Strle F. Borrelia burgdorferi sensu lato infection in patients with peripheral facial palsy. Ticks. Tick. Borne. Dis. 2019; 10(2): 398–406. DOI: 10.1016/j.ttbdis.2018.11.019</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit39"><label>39</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Егорова Т.В., Малкова Л.В., Рябова Н.В. Поражение нервной системы при клещевом боррелиозе (болезни Лайма) у детей Кировской области. Детские инфекции. 2017; 16(4): 36–41. DOI: 10.22627/2072-8107-2017-16-4-36-41</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Egorova T.V., Malkova L.V., Ryabova N.V. Damage of nervous system in tick-bite borreliosis (Lyme disease) in сhildren in the kirov region. Children Infections. 2017; 16(4): 36–41 (In Russ., English abstract). DOI: 10.22627/2072-8107-2017-16-4-36-41</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit40"><label>40</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Fülöp T., Itzhaki R.F., Balin B.J., Miklossy J., Barron A.E. Role of Microbes in the Development of Alzheimer’s Disease: State of the Art — An International Symposium Presented at the 2017 IAGG Congress in San Francisco. Front. Genet. 2018; 9: 362. DOI: 10.3389/fgene.2018.00362</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Fülöp T., Itzhaki R.F., Balin B.J., Miklossy J., Barron A.E. Role of Microbes in the Development of Alzheimer’s Disease: State of the Art — An International Symposium Presented at the 2017 IAGG Congress in San Francisco. Front. Genet. 2018; 9: 362. DOI: 10.3389/fgene.2018.00362</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit41"><label>41</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Halperin J.J. Neuroborreliosis. Neurol. Clin. 2018; 36(4): 821–830. DOI: 10.1016/j.ncl.2018.06.006</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Halperin J.J. Neuroborreliosis. Neurol. Clin. 2018; 36(4): 821–830. DOI: 10.1016/j.ncl.2018.06.006</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit42"><label>42</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Сумливая О.Н., Воробьева Н.Н., Каракулова Ю.В. Постинфекционный синдром у реконвалесцентов иксодовых клещевых боррелиозов. Журнал инфектологии. 2014; 6(4): 27–32. DOI: 10.22625/2072-6732-2014-6-4-27-32</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Sumlivaya O.N., Vorobyeva N.N., Karakulova Y.V. Postinfectious syndrome of convalescentsixodes tick-borne borreliosis. Journal Infectology. 2014; 6(4): 27–32 (In Russ., English abstract). DOI: 10.22625/2072-6732-2014-6-4-27-32</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit43"><label>43</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Müller K.E. Damage of collagen and elastic fibres by borrelia burgdorferi — known and new clinical and histopathological aspects. Open Neurol. J. 2012; 6: 179–186. DOI: 10.2174/1874205X01206010179</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Müller K.E. Damage of collagen and elastic fibres by borrelia burgdorferi — known and new clinical and histopathological aspects. Open Neurol. J. 2012; 6: 179–186. DOI: 10.2174/1874205X01206010179</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit44"><label>44</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Fiacco R., Clancy J.T. Spontaneous Rupture of Multiple Tendons in the Lower Extremity Following the Diagnosis of Lyme Disease. J. Am. Podiatr. Med. Assoc. 2019; 109(6): 455–458. DOI: 10.7547/17-179</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Fiacco R., Clancy J.T. Spontaneous Rupture of Multiple Tendons in the Lower Extremity Following the Diagnosis of Lyme Disease. J. Am. Podiatr. Med. Assoc. 2019; 109(6): 455–458. DOI: 10.7547/17-179</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit45"><label>45</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Jutras B.L., Lochhead R.B., Kloos Z.A., Biboy J., Strle K., Booth C.J., Govers S.K., Gray J., Schumann P., Vollmer W., Bockenstedt L.K., Steere A.C., Jacobs-Wagner C. Borrelia burgdorferi peptidoglycan is a persistent antigen in patients with Lyme arthritis. Proc. Natl. Acad. Sci. USA. 2019; 116(27): 13498–13507. DOI: 10.1073/pnas.1904170116</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Jutras B.L., Lochhead R.B., Kloos Z.A., Biboy J., Strle K., Booth C.J., Govers S.K., Gray J., Schumann P., Vollmer W., Bockenstedt L.K., Steere A.C., Jacobs-Wagner C. Borrelia burgdorferi peptidoglycan is a persistent antigen in patients with Lyme arthritis. Proc. Natl. Acad. Sci. USA. 2019; 116(27): 13498–13507. DOI: 10.1073/pnas.1904170116</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit46"><label>46</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Сахарова А.В., Диденко Л.В., Муравина Т.И., Чайковская Р.П., Кост Е.А., Мир-Касимов М.Ф. Прямая морфологическая детекция Borrelia burgdorferi в мышечных биоптатах: возможность связи нервно-мышечной патологии с боррелиозом. Нервно-мышечные болезни. 2013; (1): 35–45. DOI: 10.17650/2222-8721-2013-0-1-35-45</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Sakharova A.V., Didenko L.V., Muravina T.I., Chaikovskaya R.P., Kost E.A., Mir-Kasimov M.F. Direct morphological identification of Borrelia burgdorferi in the muscle biopsies: the possibility of association of the neuromuscular abnormalities with Borreliosis. Neuromuscular Diseases. 2013; 1: 35–45 (In Russ., English abstract). DOI: 10.17650/2222-8721-2013-0-1-35-45</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit47"><label>47</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">van Dee L., Stehouwer M., van Bemmel T. Systemic Sarcoidosis Associated with Exposure to Borrelia burgdorferi in a 21-Year-Old Man. Eur. J. Case Rep. Intern. Med. 2018; 5(10): 000942. DOI: 10.12890/2018_000942</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">van Dee L., Stehouwer M., van Bemmel T. Systemic Sarcoidosis Associated with Exposure to Borrelia burgdorferi in a 21-Year-Old Man. Eur. J. Case Rep. Intern. Med. 2018; 5(10): 000942. DOI: 10.12890/2018_000942</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit48"><label>48</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Esteves T., Aparicio G., Garcia-Patos V. Is there any association between Sarcoidosis and infectious agents? A systematic review and meta-analysis. BMC Pulm. Med. 2016; 16(1): 165. DOI: 10.1186/s12890-016-0332-z</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Esteves T., Aparicio G., Garcia-Patos V. Is there any association between Sarcoidosis and infectious agents? A systematic review and meta-analysis. BMC Pulm. Med. 2016; 16(1): 165. DOI: 10.1186/s12890-016-0332-z</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit49"><label>49</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Kalmár Z., Sándor A.D., Matei I.A., Ionică A., D’Amico G., Gherman C.M., Mihalca A.D. Borrelia spp. in small mammals in Romania. Parasit. Vectors. 2019; 12(1): 461. DOI: 10.1186/s13071-019-3713-3</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Kalmár Z., Sándor A.D., Matei I.A., Ionică A., D’Amico G., Gherman C.M., Mihalca A.D. Borrelia spp. in small mammals in Romania. Parasit. Vectors. 2019; 12(1): 461. DOI: 10.1186/s13071-019-3713-3</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit50"><label>50</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Zanchi A.C., Gingold A.R., Theise N.D., Min A.D. Necrotizing granulomatous hepatitis as an unusual manifestation of Lyme disease. Dig. Dis. Sci. 2007; 52(10): 2629–2632. DOI: 10.1007/s10620-006-9405-9</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Zanchi A.C., Gingold A.R., Theise N.D., Min A.D. Necrotizing granulomatous hepatitis as an unusual manifestation of Lyme disease. Dig. Dis. Sci. 2007; 52(10): 2629–2632. DOI: 10.1007/s10620-006-9405-9</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit51"><label>51</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Aggarwal A., Reid D., Walker D. Lyme disease and hemi-diaphragmatic paralysis: A case report and review of literature. IDCases. 2020; 20: e00730. DOI: 10.1016/j.idcr.2020.e00730</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Aggarwal A., Reid D., Walker D. Lyme disease and hemi-diaphragmatic paralysis: A case report and review of literature. IDCases. 2020; 20: e00730. DOI: 10.1016/j.idcr.2020.e00730</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit52"><label>52</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Erol I., Kılıçarslan B., Saygi S., Demir S., Alehan F. Acute transverse myelitis in a child with Lyme disease and a review of literature. Pediatr. Neurol. 2013; 48(4): 325–328. DOI: 10.1016/j.pediatrneurol.2012.12.001</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Erol I., Kılıçarslan B., Saygi S., Demir S., Alehan F. Acute transverse myelitis in a child with Lyme disease and a review of literature. Pediatr. Neurol. 2013; 48(4): 325–328. DOI: 10.1016/j.pediatrneurol.2012.12.001</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit53"><label>53</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Murillo G., Ramírez B., Romo L.A., Muñoz-Sanz A., Hileeto D., Calonge M. Oculopalpebral borreliosis as an unusual manifestation of Lyme disease. Cornea. 2013; 32(1): 87–90. DOI: 10.1097/ICO.0b013e318243e45c</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Murillo G., Ramírez B., Romo L.A., Muñoz-Sanz A., Hileeto D., Calonge M. Oculopalpebral borreliosis as an unusual manifestation of Lyme disease. Cornea. 2013; 32(1): 87–90. DOI: 10.1097/ICO.0b013e318243e45c</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit54"><label>54</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Cruz I.O., Alves Pereira S., Vieira B., Chora I., Coelho P. A Rare Cause of Optic Neuropathy. Cureus. 2020; 12(2): e6906. DOI: 10.7759/cureus.6906</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Cruz I.O., Alves Pereira S., Vieira B., Chora I., Coelho P. A Rare Cause of Optic Neuropathy. Cureus. 2020; 12(2): e6906. DOI: 10.7759/cureus.6906</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit55"><label>55</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Maxwell S.P. The elusive understanding of lyme disease in non-endemic geographic areas: an exploratory survey of patients with chronic symptoms in Texas. J. Patient. Exp. 2020; 7(6): 1621–1626. DOI: 10.1177/2374373520926821</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Maxwell S.P. The elusive understanding of lyme disease in non-endemic geographic areas: an exploratory survey of patients with chronic symptoms in Texas. J. Patient. Exp. 2020; 7(6): 1621–1626. DOI: 10.1177/2374373520926821</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit56"><label>56</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Лыгина Е.В., Мирошкин С.В. Клинический случай иксодового клещевого боррелиоза с развитием А-V блокады и имплантацией электрокардиостимулятора. Российский медико-биологический вестник имени академика И.П. Павлова. 2017; 25(4): 586–598. DOI: 10.23888/PAVLOVJ20174586-598</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Lygina E.V. Miroshkin S.V. Clinical case of ixodes tick-borne borreliosis with development A-V blockade and implantation of the pacemaker. I.P. Pavlov Russian Medical Biological Herald. 2017; 25(4): 586–598 (In Russ., In English). DOI: 10.23888/PAVLOVJ20174586-598</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit57"><label>57</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Rebman A.W., Aucott J.N. Post-treatment Lyme Disease as a Model for Persistent Symptoms in Lyme Disease. Front. Med. (Lausanne). 2020; 7: 57. DOI: 10.3389/fmed.2020.00057</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Rebman A.W., Aucott J.N. Post-treatment Lyme Disease as a Model for Persistent Symptoms in Lyme Disease. Front. Med. (Lausanne). 2020; 7: 57. DOI: 10.3389/fmed.2020.00057</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit58"><label>58</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Sapi E., Kasliwala R.S., Ismail H., Torres J.P., Oldakowski M., Markland S., Gaur G., Melillo A., Eisendle K., Liegner K.B., Libien J., Goldman J.E. The Long-Term Persistence of Borrelia burgdorferi Antigens and DNA in the Tissues of a Patient with Lyme Disease. Antibiotics (Basel). 2019; 8(4): 183. DOI: 10.3390/antibiotics8040183</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Sapi E., Kasliwala R.S., Ismail H., Torres J.P., Oldakowski M., Markland S., Gaur G., Melillo A., Eisendle K., Liegner K.B., Libien J., Goldman J.E. The Long-Term Persistence of Borrelia burgdorferi Antigens and DNA in the Tissues of a Patient with Lyme Disease. Antibiotics (Basel). 2019; 8(4): 183. DOI: 10.3390/antibiotics8040183</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit59"><label>59</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Rivera-Izquierdo M., Martín-delosReyes L.M., Láinez-Ramos-Bossini A.J., Ruiz-Díaz P., Casado-Fernández E., Bueno-Cavanillas A., Martínez-Ruiz V. Hospitalisation by tick-borne diseases in the last 10 years in two hospitals in South Spain: analysis of tick exposure data collected in the Emergency Department. Epidemiol. Infect. 2019; 147: e255. DOI: 10.1017/S095026881900147X</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Rivera-Izquierdo M., Martín-delosReyes L.M., Láinez-Ramos-Bossini A.J., Ruiz-Díaz P., Casado-Fernández E., Bueno-Cavanillas A., Martínez-Ruiz V. Hospitalisation by tick-borne diseases in the last 10 years in two hospitals in South Spain: analysis of tick exposure data collected in the Emergency Department. Epidemiol. Infect. 2019; 147: e255. DOI: 10.1017/S095026881900147X</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit60"><label>60</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Bonin S. Diagnostic Tools for Borrelia Assessment in Humans. The Open Dermatology Journal. 2016; 10(1): 62–69. DOI: 10.2174/1874372201610010062</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Bonin S. Diagnostic Tools for Borrelia Assessment in Humans. The Open Dermatology Journal. 2016; 10(1): 62–69. DOI: 10.2174/1874372201610010062</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit61"><label>61</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Leeflang M.M., Ang C.W., Berkhout J., Bijlmer H.A., Van Bortel W., Brandenburg A.H., Van Burgel N.D., Van Dam A.P., Dessau R.B., Fingerle V., Hovius J.W., Jaulhac B., Meijer B., Van Pelt W., Schellekens J.F., Spijker R., Stelma F.F., Stanek G., Verduyn-Lunel F., Zeller H., Sprong H.. The diagnostic accuracy of serological tests for Lyme borreliosis in Europe: a systematic review and meta-analysis. BMC Infect. Dis. 2016; 16: 140. DOI: 10.1186/s12879-016-1468-4</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Leeflang M.M., Ang C.W., Berkhout J., Bijlmer H.A., Van Bortel W., Brandenburg A.H., Van Burgel N.D., Van Dam A.P., Dessau R.B., Fingerle V., Hovius J.W., Jaulhac B., Meijer B., Van Pelt W., Schellekens J.F., Spijker R., Stelma F.F., Stanek G., Verduyn-Lunel F., Zeller H., Sprong H.. The diagnostic accuracy of serological tests for Lyme borreliosis in Europe: a systematic review and meta-analysis. BMC Infect. Dis. 2016; 16: 140. DOI: 10.1186/s12879-016-1468-4</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit62"><label>62</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Raffetin A., Saunier A., Bouiller K., Caraux-Paz P., Eldin C., Gallien S., Jouenne R., Belkacem A., Salomon J., Patey O., Talagrand-Reboul E., Jaulhac B., Grillon A. Unconventional diagnostic tests for Lyme borreliosis: a systematic review. Clin. Microbiol. Infect. 2020; 26(1): 51–59. DOI: 10.1016/j.cmi.2019.06.033</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Raffetin A., Saunier A., Bouiller K., Caraux-Paz P., Eldin C., Gallien S., Jouenne R., Belkacem A., Salomon J., Patey O., Talagrand-Reboul E., Jaulhac B., Grillon A. Unconventional diagnostic tests for Lyme borreliosis: a systematic review. Clin. Microbiol. Infect. 2020; 26(1): 51–59. DOI: 10.1016/j.cmi.2019.06.033</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit63"><label>63</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Fingerle V., Sing A. Lyme-Borreliose: Serologische und mikrobiologische Diagnostik und Differenzialdiagnostik [Lyme Borreliosis: Serological and Microbiological Diagnostics and Differential Diagnosis]. Dtsch. Med. Wochenschr. 2020; 145(1): 29–34 (German). DOI: 10.1055/a-0793-4544</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Fingerle V., Sing A. Lyme-Borreliose: Serologische und mikrobiologische Diagnostik und Differenzialdiagnostik [Lyme Borreliosis: Serological and Microbiological Diagnostics and Differential Diagnosis]. Dtsch. Med. Wochenschr. 2020; 145(1): 29–34 (German). DOI: 10.1055/a-0793-4544</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit64"><label>64</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Di Domenico E.G., Cavallo I., Bordignon V., D’Agosto G., Pontone M., Trento E., Gallo M.T., Prignano G., Pimpinelli F., Toma L., Ensoli F. The Emerging Role of Microbial Biofilm in Lyme Neuroborreliosis. Front. Neurol. 2018; 9: 1048. DOI: 10.3389/fneur.2018.01048</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Di Domenico E.G., Cavallo I., Bordignon V., D’Agosto G., Pontone M., Trento E., Gallo M.T., Prignano G., Pimpinelli F., Toma L., Ensoli F. The Emerging Role of Microbial Biofilm in Lyme Neuroborreliosis. Front. Neurol. 2018; 9: 1048. DOI: 10.3389/fneur.2018.01048</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit65"><label>65</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Geebelen L., Lernout T., Kabamba-Mukadi B., Saegeman V., Sprong H., Van Gucht S., Beutels P., Speybroeck N., Tersago K. The HUMTICK study: protocol for a prospective cohort study on post-treatment Lyme disease syndrome and the disease and cost burden of Lyme borreliosis in Belgium. Arch. Public Health. 2017; 75: 42. DOI: 10.1186/s13690-017-0202-z</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Geebelen L., Lernout T., Kabamba-Mukadi B., Saegeman V., Sprong H., Van Gucht S., Beutels P., Speybroeck N., Tersago K. The HUMTICK study: protocol for a prospective cohort study on post-treatment Lyme disease syndrome and the disease and cost burden of Lyme borreliosis in Belgium. Arch. Public Health. 2017; 75: 42. DOI: 10.1186/s13690-017-0202-z</mixed-citation></citation-alternatives></ref></ref-list><fn-group><fn fn-type="conflict"><p>The authors declare that there are no conflicts of interest present.</p></fn></fn-group></back></article>
